Bekijk hier het Voorlopig Ontwerp

Samen de riviernatuur verbeteren in Spaensweerd

Spaensweerd ligt aan de oostkant van de IJssel ter hoogte van Steenderen, ten zuiden van Zutphen. Het gebied is kenmerkend om zijn oude kronkelwaarden: een afwisseling van lagere delen, waar vroeger geulen stroomden, en hogere ruggen van zand. De uiterwaard is nu grotendeels voor agrarische doeleinden in gebruik. Spaensweerd ligt in het Natura 2000-gebied Rijntakken.  

Waarom? 

De ecologische waterkwaliteit van de IJssel is de laatste eeuwen verslechterd door menselijk ingrijpen, voor onder andere veiligheid en scheepsvaart. Plant- en diersoorten verminderden in aantallen of verdwenen, waardoor de biodiversiteit afnam. Daarom onderzoekt Rijkswaterstaat vanuit het programma Kaderrichtlijn Water de mogelijkheden om nieuw leefgebied voor waterplanten en -dieren te creëren. Het doel daarvan is om de ecologische waterkwaliteit van de IJssel te verbeteren. Eén van deze maatregelen wordt in Spaensweerd uitgevoerd.

Hoe? 

We leggen een meestromende geul van 515 meter aan. Deze geul wordt zowel aan de bovenstroomse als benedenstroomse kant aangesloten op de IJssel, zodat het water weer gaat meestromen met de rivier. Deze geul is met name geschikt voor vissen en kleine waterdieren die stromend water nodig hebben, zoals barbeel, serpeling, sneep, rivierprik, winde, kokerjuffer, Bataafse stroommossel en rivierrombout.  

De nieuwe geul wordt aangelegd met een natuurlijk profiel, passend bij een natuurlijke rivierbocht. Dit betekent dat de bodem op verschillende hoogtes ligt en de oevers afwisselend flauw en steiler worden ingericht. Dit zorgt voor een geleidelijke overgang tussen land en water. Langs de oevers van de geul komen oeverplanten, slikkige oevers en op sommige plekken zachthoutooibos.

In de geul wordt rivierhout (dode bomen) aangebracht. Dit hout zorgt voor variatie in stroming, diepte en beschutting. Het is een belangrijke schuil- en leefplek voor vissen, larven en andere waterorganismen. De bomen worden stevig vastgezet, zodat ze niet wegspoelen bij hoog water.

Om de invloed van scheepvaart te beperken, worden bij de in- en uitstroom palenrijen geplaatst die golfslag dempen. Bij de instroom komt een drempel die voorkomt dat er bij lage waterstanden water uit de IJssel wordt onttrokken. Zo blijft de hoofdvaarweg beschikbaar voor de scheepvaart. Daarnaast wordt de bestaande zomerkade iets verlegd om ruimte te maken voor de geul, zonder dat dit gevolgen heeft voor de waterveiligheid. Zo ontstaat een natuurlijker systeem dat bijdraagt aan een betere ecologische kwaliteit van de IJssel.

Planning project 

Rijkswaterstaat werkt de komende tijd aan het verbeteren van Spaensweerd. Dat doen we stap voor stap en we informeren omwonenden en andere betrokkenen hierover. Het voorlopig ontwerp is afgerond. Momenteel doorlopen we de formele procedures die nodig zijn om het project uit te voeren. 

De KRW-maatregel Spaensweerd wordt gerealiseerd door de aannemerscombinatie WaterWerk: Boskalis, Van Oord en Martens & Van Oord. We zijn voornemens om de werkzaamheden in 2027 uit te voeren.

Procedures en vergunningen

Voordat het project kan worden uitgevoerd, moeten eerst de benodigde vergunningen worden aangevraagd en verleend. Wanneer officiële stukken beschikbaar zijn, publiceren de betrokken overheden hierover informatie via de betreffende gemeente of gemeenten, het betrokken waterschap en via de gebruikelijke kanalen, zoals Officiële Bekendmakingen (zoekterm: 'Spaensweerd'). In die periode is het mogelijk om op de plannen te reageren.

Contact

Wilt u meer weten over het project ? U kunt ons bereiken via het contactformulier.

Wilt u op de hoogte blijven van projecten langs de IJssel, Waal, Nederrijn en Lek? Abonneer u dan op de nieuwsbrief Samenwerken aan riviernatuur Oost-Nederland.