Aanmelden publieksbijeenkomst 1 juli 2026 

BEKIJK HIER HET VOORLOPIG ONTWERP 

Samen de riviernatuur verbeteren in de Buitenwaarden Welsum/Katerstede

Buitenwaarden Welsum/Katerstede ligt aan de westeroever van de IJssel in de gemeente Olst-Wijhe in de provincie Overijssel. De uiterwaard grenst in het noorden aan de Katerstede, een plas die is ontstaan door afgravingen voor kleiproductie. In het zuiden grenst de uiterwaard aan recreatiepark de Scherpenhof. Het gebied wordt vooral gebruikt voor landbouw. Ook ligt er een oefenterrein voor Defensie.

Waarom?

De ecologische waterkwaliteit van de IJssel is de laatste eeuwen verslechterd door menselijk ingrijpen, voor onder andere veiligheid en scheepsvaart. Plant- en diersoorten verminderden in aantallen of verdwenen, waardoor de biodiversiteit afnam. Daarom onderzoekt Rijkswaterstaat vanuit het programma Kaderrichtlijn Water (KRW) de mogelijkheden om nieuw leefgebied voor waterplanten en -dieren te creëren. Het doel daarvan is om de ecologische waterkwaliteit van de IJssel te verbeteren. Eén van deze maatregelen wordt in de Buitenwaarden Welsum/Katerstede uitgevoerd.

Hoe?

In de Buitenwaarden Welsum/Katerstede worden een meestromende geul, een overstromingsvlakte en natuurvriendelijke oevers aangelegd. Door de aanleg van deze maatregelen ontstaat leefgebied voor diverse soorten vissen, macrofauna en water- en oeverplanten. De geul en oevers bieden leefgebied voor vissoorten die graag in stromend water leven, zoals de winde, serpeling, bot, sneep, rivierprik en barbeel. Met de overstromingsvlakte creëren we zowel leefgebied voor de grote modderkruiper, als paai- en opgroeigebied voor winde en kwabaal. Alle maatregelen staan hieronder afzonderlijk beschreven.

Meestromende geul
In de uiterwaard wordt een geul gerealiseerd die aan twee kanten in verbinding staat met de IJssel. Het wordt een ondiepe geul waar water langzaam doorheen stroomt. Dit noemen we een meestromende geul. De geul heeft een lengte van 1.300 meter en staat aan beide kanten in verbinding met de IJssel door duikers. De duikers dempen scheepsgolven en zorgen ervoor dat de percelen tussen de geul en de IJssel bereikbaar blijven. In het midden van de geul leggen we ook een duiker onder het Tichelspoor. Dit cultuurhistorisch waardevolle object blijft daarmee behouden. Langs de geul leggen we een zomerkade, waardoor de uiterwaard niet vaker overstroomt dan nu.

Overstromingsvlakte
De meestromende geul wordt via de bestaande watergangen verbonden met de plassen rondom het bestaande zachthoutooibos en de Katerstede. We plaatsen op drie plekken een dam met duiker. Met open duikers stroomt er meer water naar het ooibos en ontstaat er meer leefgebied voor vissen. Door de duikers dicht te zetten, houden we het water vast en zorgen we ervoor dat het ooibos minder snel verdroogt. Doordat er zo meer water naar de bestaande watergang en de plassen kan stromen, noemen we dit de overstromingsvlakte. Door de duikers weer open te zetten, kunnen vissen ontsnappen naar de Katerstede en de IJssel.

Natuurvriendelijke oevers
Zowel ten noorden als ten zuiden van het defensieterrein worden natuurvriendelijke oevers gerealiseerd. Deze hebben samen een totale lengte van 1650 meter. Een natuurvriendelijke oever ziet eruit als een oever waar geen menselijke ingrepen zijn geweest. Deze oevers kenmerken zich door een geleidelijke overgang tussen land en water. Rijkswaterstaat realiseert de natuurvriendelijke oever door de huidige stenen oeverbescherming tot een bepaalde diepte te verwijderen. Daarnaast wordt de oever afgegraven zodat deze flauwer wordt (talud van 1 op 7). Hierdoor worden natuurlijke processen, zoals erosie en aanzanding weer mogelijk. Bij erosie spoelt stromend water grond weg van de oever. Bij aanzanding spoelt grond aan op de oever. De hoeveelheid erosie en aanzanding is afhankelijk van golven, wind en de stroomsnelheid van de IJssel. Om het achterliggend gebied te beschermen, mag de oever niet verder eroderen dan een bepaalde grens. Deze grens heet de erosielimietlijn en ligt bij een talud van 1 op 11. Als de oever toch verder erodeert dan de erosielimietlijn, herstelt Rijkswaterstaat de oever door zand bij te storten.

De bestaande kribben worden landinwaarts verlengd, zodat er geen water achterlangs de kribben kan stromen.

Rivierhout
Bij de meestromende geul, de overstromingsvlakte en de natuurvriendelijke oevers plaatsen we dode bomen in het water (rivierhout). In de geul plaatsen we twee dode bomen in het water, bij de uitstroom van de overstromingsvlakte plaatsen we één dode boom en bij de natuurvriendelijke oevers ten zuiden van het defensieterrein plaatsen we zes dode bomen. Dode bomen onder water zijn een goede leefomgeving voor waterplanten en –dieren. Deze leggen we vast met een anker zodat ze zich niet meer kunnen verplaatsen. De takken kunnen wel boven water uitsteken.

Via de knop “Bekijk hier het Voorlopig Ontwerp” kunt u een versimpelde versie van het ontwerp bekijken.

Meer algemene informatie over de meestromende geul, natuurvriendelijke oevers en rivierhout vindt u in het blauwe kader ‘maatregelen’.   

Planning

Rijkswaterstaat werkt de komende tijd aan het verbeteren van de Buitenwaarden Welsum/Katerstede. Momenteel is het Voorlopig Ontwerp afgerond en zetten we de laatste stappen voor de vergunningaanvraag. De officiële plannen, zoals het ter inzage liggen van de vergunningen, delen we op deze webpagina zodra deze bekend zijn.

De aanleg van de natuurvriendelijke oever in de Buitenwaarden Welsum/Katerstede wordt gerealiseerd door de aannemerscombinatie DijkAlliantie. Deze combinatie bestaat uit Dura Vermeer, Ploegam en GMB.

Procedures en vergunningen

Voordat het project kan worden uitgevoerd, moet de minister van Infrastructuur en Waterstaat een projectbesluit nemen en moeten de benodigde vergunningen worden aangevraagd en verleend. Wanneer officiële stukken beschikbaar zijn, publiceren de betrokken overheden hierover informatie via de betreffende gemeente of gemeenten, het betrokken waterschap en via de gebruikelijke kanalen, zoals Officiële Bekendmakingen en Platform Participatie. In die periode is het mogelijk om op de plannen te reageren.

Contact

Wilt u meer weten over het project? U kunt ons bereiken via het contactformulier.

Wilt u op de hoogte blijven van projecten langs de IJssel, Waal, Nederrijn en Lek? Abonneer u dan op de nieuwsbrief Samenwerken aan riviernatuur Oost-Nederland.