Bekijk hier het Voorlopig Ontwerp 

Samen werken we aan de riviernatuur in de Ossenwaard

De Ossenwaard is een schiereiland in de gemeente Vijfherenlanden, provincie Utrecht. Het eiland ligt naast het sluis- en stuwcomplex Hagestein, nabij Tull en ’t Waal. Dit complex werd in de jaren ’60 aangelegd. Hierdoor werd de hoofdstroom van de Lek aangepast, waardoor de Ossenwaard verschoof naar de noordoever van de Lek. Door deze aanpassingen veranderde het gebied in een schiereiland met een nauwe toegangsweg tussen twee afgesneden delen van de rivier (de originele hoofdloop van de Lek).  

Op de Ossenwaard stond een oude steenfabriek. Het noordelijke deel van het eiland is grotendeels natuur. De oevers aan de noordoostkant zijn steil, waarbij steenbestorting wordt afgewisseld met enkele zandstranden. De zuidelijke oevers zijn verhard voor het goed functioneren en veiligheid van het sluiscomplex en dat blijft zo behouden. We richten ons op de noordelijke oever langs de oude rivierarm. 

Waarom? 

De ecologische waterkwaliteit van de Lek is de laatste eeuwen verslechterd door menselijk ingrijpen voor onder andere veiligheid en scheepsvaart. Plant- en diersoorten verminderden in aantallen of verdwenen, waardoor de biodiversiteit afnam. Daarom onderneemt Rijkswaterstaat vanuit het programma Kaderrichtlijn Water maatregelen om nieuw leefgebied voor waterplanten en -dieren te creëren. Langs de oevers in het noordelijke deel van de Ossenwaard is onderzocht waar we de riviernatuur kunnen verbeteren. Dit doen wij om een betere leefomgeving te creëren voor verschillende dier- en plantensoorten die thuishoren in de Lek, maar die daar nu weinig of niet leven.

Hoe?

Met het optimaliseren van de oevers langs de Ossenwaard verbeteren we het leefgebied voor dieren en planten. Er wordt een natuurvriendelijke oever gerealiseerd door ondiepe waterzones, beschutting (luwte) en onderwatereilanden te creëren. Een natuurvriendelijke oever ziet eruit als een oever waar geen menselijke ingrepen zijn geweest. Het is een oever van zand en/of klei die geleidelijk overgaat van land naar water. Rijkswaterstaat realiseert de natuurvriendelijke oever door de huidige stenen oeverbescherming tot een bepaalde diepte te verwijderen. Hierdoor worden natuurlijke processen, zoals erosie en aanzanding, weer mogelijk. Dit zorgt voor een verbetering van het leefgebied in het water en voor een meer natuurlijke overgang tussen land en water, zodat dier- en plantensoorten zich (weer) thuis gaan voelen in de rivier. Daarnaast wordt er rivierhout bij de oever geplaatst. Rivierhout biedt een interessant leefgebied voor wieren, algen en mossen en trekt daardoor weer andere (water-) dier- en plantensoorten aan.  

Ter bescherming van de onderwatereilanden en voor de veiligheid van de vaarweggebruikers plaatsen we een afbakening rondom de onderwatereilanden. Het ontwerp van deze afbakening werken we momenteel nog uit. 

Via de knop “Bekijk hier het Voorlopig Ontwerp” kunt u een versimpelde versie van het ontwerp bekijken. Meer algemene informatie over de natuurvriendelijke oevers en rivierhout vindt u in het blauwe kader ‘maatregelen’.