Samen de riviernatuur verbeteren in de Marlerwaarden

De Marlerwaarden liggen aan de westelijke oever van de IJssel in de gemeente Olst-Wijhe in de provincie Overijssel. De uiterwaard kenmerkt zich door het agrarische karakter. De uiterwaard is grotendeels in particulier eigendom en in gebruik als akkerland en weiland. Langs de dijk ligt het buurtschap Marle, dat wordt gekenmerkt door een aantal aanliggende boerenbedrijven en een korenmolen. 

Waarom?

De ecologische waterkwaliteit van de IJssel is de laatste eeuwen verslechterd door menselijk ingrijpen, voor onder andere veiligheid en scheepsvaart. Plant- en diersoorten verminderden in aantallen of verdwenen, waardoor de biodiversiteit afnam. Daarom onderzoekt Rijkswaterstaat vanuit het programma Kaderrichtlijn Water (KRW) de mogelijkheden om nieuw leefgebied voor waterplanten en -dieren te creëren. Het doel daarvan is om de ecologische waterkwaliteit van de IJssel te verbeteren. De Marlerwaarden is een van de locaties waar wordt onderzocht of nieuw leefgebied aangelegd kan worden. 

Hoe?

In de Marlerwaarden onderzoeken we de mogelijkheden voor het realiseren van een meestromende geul en natuurvriendelijke oevers. Door de aanleg van deze maatregelen ontstaat leefgebied voor diverse soorten vissen, macrofauna en water- en oeverplanten, zoals de winde, serpeling, bot, sneep, kokerjuffer en rivierfonteinkruid. Alle maatregelen staan hieronder afzonderlijk beschreven.

Meestromende geul
Een meestromende geul staat aan twee kanten in verbinding staat met de IJssel. Hierdoor ontstaat een ondiepe geul waar water doorheen stroomt. De meestromende geul die nu wordt onderzocht krijgt waarschijnlijk ook een zijtak (soms aangeduid als strang), waar bij hoog water, water instroomt en blijft staan. Om ervoor te zorgen dat de uiterwaard niet vaker overstroomt dan nu en zo de huidige landbouwgrond te beschermen, zijn er grondverzetswerkzaamheden nodig.

Natuurvriendelijke oevers
Een natuurvriendelijke oever ziet eruit als een oever waar geen menselijke ingrepen zijn geweest. Deze oevers kenmerken zich door een geleidelijke overgang tussen land en water. Rijkswaterstaat realiseert de natuurvriendelijke oever door de huidige stenen oeverbescherming tot een bepaalde diepte te verwijderen. Hierdoor worden natuurlijke processen, zoals erosie en aanzanding weer mogelijk. Bij erosie spoelt stromend water grond weg van de oever. Bij aanzanding spoelt grond aan op de oever. De hoeveelheid erosie en aanzanding is afhankelijk van golven, wind en de stroomsnelheid van de IJssel. Om het achterliggend gebied te beschermen, mag de oever niet verder eroderen dan een bepaalde grens (de erosielimietlijn). Als de oever toch verder erodeert dan de erosielimietlijn, moet Rijkswaterstaat dit herstellen.

Er wordt onderzocht of de bestaande kribben landinwaarts moeten worden verlengd, zodat er geen water achterlangs de kribben kan stromen.

Rivierhout
In de meestromende geul wordt onderzocht of het mogelijk is om dode bomen in het water (rivierhout) te plaatsen. Dode bomen onder water zijn een goede leefomgeving voor waterplanten en –dieren. Deze leggen we vast met een anker zodat ze zich niet meer kunnen verplaatsen. De takken kunnen wel boven water uitsteken.

Meer algemene informatie over de meestromende geul, natuurvriendelijke oevers en rivierhout vindt u in het blauwe kader ‘maatregelen’.