Oever Bouxweerd

Natuurvriendelijk herinrichten ('ontstenen') Maasoever over een lengte van 1 km ten noordoosten van Buggenum. Status: Beoordeling zienswijzen op het Ontwerp-Projectplan Waterwet en voorbereiding publicatie definitief Projectplan Waterwet.

Rijkswaterstaat heeft ten noordoosten van Buggenum in de gemeente Leudal een 1 kilometer lange natuurvriendelijke Maasoever gepland.

Wat er precies gaat gebeuren, staat beschreven in het Ontwerp-Projectplan Waterwet, dat van 5 december 2023 tot met 15 januari 2024 ter inzage heeft gelegen. Iedereen die dat wilde kon in die periode een zienswijze indienen op de plannen.

Ligging
Het gaat om de oeverstrook langs de Maas tussen rivierkilometer 86,45 en 87,6, langs de plas Bouxweerd. In dit gebied zijn nog 2 andere maatregelen voorzien: Geul Bouxweerd en Geul Bouxweerd-Kerkhoofsmaesje.

Foto van de oever Bouxweerd waar een rood witte bood in vaart, met links and rechts groen landschap.

Het maatregelgebied van Oever Bouxweerd ten noordoosten van Buggenum op de linkeroever van de Maas, langs de gelijknamige plas en verder naar het noorden. Foto: ©Studio Retouched.

Kaderrichtlijn Water
Deze maatregel is onderdeel van een groter ecologisch herstel­programma voor de Maas vanuit de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). De biodiversiteit in en langs de rivier is de afgelopen 150 jaar achteruitgegaan door allerlei menselijke ingrepen als het vastleggen van de oevers, plaatsen van stuwen en afsnijden van meanders en geulen. Veel van de oorspronkelijke planten en dieren die thuishoren in het riviersysteem zijn daardoor verdwenen of komen nog maar in kleine aantallen voor. Het waterleven is uit balans en de ecologische waterkwaliteit laat te wensen over.

Daarom werkt Rijkswaterstaat Zuid-Nederland al geruime tijd aan ecologisch herstel. Dat gebeurt door oevers en beekmondingen natuurvriendelijker in te richten, geulen aan te leggen en oude Maasarmen nieuw leven in te blazen. Vaak wordt dat gecombineerd met het verankeren van dood hout als aanhechtingsplaats voor allerlei waterinsecten, kleine waterdiertjes en als schuilplaats voor vis. De uitvoering van de KRW loopt nog door tot en met 2027.

Het ontwerp op hoofdlijnen
De Maasoever zal over een lengte van 1 kilometer worden ‘ontsteend’. Dat wil zeggen dat de oeververdediging, die stamt uit de jaren ‘70 van de vorige eeuw, zoveel mogelijk wordt weggehaald. De nieuwe oever gaat aan zuidzijde aansluiten op de instroomopening van Geul Bouxweerd.

Het doel is dat rivierprocessen als afkalving (erosie) en aanzanding (sedimentatie) weer de ruimte krijgen. Na verloop van tijd komen zodoende de rivierstrandjes terug, met ondiep water en steilranden. Vissen en kleine waterdiertjes die bij de rivier horen profiteren daarvan; er ontstaan bijvoorbeeld meer geschikte plekken voor vis om te rusten en paaien.

In het zuidelijke deel is vanwege de achterliggende plas Bouxweerd maar een smalle strook grond beschikbaar voor herinrichting. Onder water blijft daarom nog een rand stenen zitten, wat voorkomt dat de afkalving te ver doorschiet naar het achterland. Aan die zuidpunt wordt de oever ook zo'n 35 meter breder gemaakt om doorbreken naar de plas als gevolg van afkalving te voorkomen. Hiervoor wordt grond gebruikt die vrijkomt bij het graven van Geul Bouxweerd.
Op het noordelijke stuk is er landinwaarts wel genoeg ruimte voor afkalving. Daarom kan de oeverbekleding daar nagenoeg helemaal worden weggehaald.

Op een aantal plekken van dit oevertraject wordt een deel van de oevergrond preventief afgegraven en afgevoerd. Hiermee wil Rijkswaterstaat mogelijke hinder voor de scheepvaart door aanzanding voorkomen.

Totstandkoming ontwerp en afstemming
In een eerdere fase was in opdracht van Rijkswaterstaat al een schetsontwerp gemaakt voor versterking van riviernatuur in deze uiterwaard. Dat is destijds in 2018 besproken in de Klankbordgroep Wijnaerden. In de daarop volgende planstudiefase zijn de plannen door ingenieursbureau Arcadis aangescherpt en vertaald naar het definitieve ontwerp, zoals nu opgenomen in het Ontwerp-Projectplan Waterwet.

Daarbij is gekeken naar zaken als de bodemgesteldheid, de waterhuishouding en aanwezigheid van eventuele beschermde flora en fauna. Ook is gecontroleerd of er kabels en leidingen en eventuele cultuurhistorische of landschappelijke waarden zijn waar rekening mee gehouden moest worden.

Met Staatsbosbeheer, de gemeente Leudal en Waterschap Limburg heeft overleg over de plannen plaatsgevonden. Contact is er ook tussen Rijkswaterstaat en Zand- en Grindbedrijf Kuypers Kessel, omdat er bij de uitmonding van deze geul op dit moment nog een klein raakvlak is met het Plan Wijnaerden. Beide partijen werken aan afstemming. Dat gebeurt zowel inhoudelijk als procedureel en in coöperatie met de Klankbordgroep Wijnaerden, waarin onder meer de dorpsraad Buggenum zitting heeft. Dit geldt ook voor de andere 2 KRW-maatregelen in deze uiterwaard.

Verder landinwaarts speelt in deze regio nog de dijkversterking Buggenum onder leiding van het waterschap. Oever Bouxweerd heeft geen invloed op deze waterkering en is buiten de zogeheten beschermingszone van de dijk gepland.

Ontwerp-Projectplan Waterwet
Onder ditzelfde Ontwerp-Projectplan Waterwet vallen nog negen andere KRW-maatregelen in de Zandmaas. Tezamen vormen ze het zogeheten deelproject 6. Zie onderstaand kaartje voor een overzicht.

Iedereen kon van 5 december 2023  tot en met 15 januari 2024 reageren op de plannen. 

Verdere stappen
In de reactienota bij het Ontwerp-Projectplan Waterwet wordt teruggekoppeld wat er met de binnengekomen zienswijzen is gedaan. Na publicatie van het definitieve Projectplan Waterwet is er voor belanghebbenden de mogelijkheid tot het indienen van beroep tegen de plannen. Uiterlijk december 2027 moeten de werkzaamheden zijn uitgevoerd. 
 

Meer weten of vragen?
Voor nadere informatie over de procedure rond het Ontwerp-Projectplan Waterwet kunt u tijdens kantooruren contact opnemen met het Service Center Vergunningen Rijkswaterstaat via 088-7974300.
Kijk op www.samenwerkenaanriviernatuur.nl (riviertakpagina Maas) voor achtergrondinformatie over het programma Kaderrichtlijn Water Maas en een klikbare kaart met alle maatregelen die in voorbereiding en uitvoering zijn. Er is ook een halfjaarlijkse nieuwsbrief en een brochure. Of bel voor andere vragen met de publieksinformatielijn van Rijkswaterstaat 0800-8002 (gratis).

Lat: 51.2393620004977
Long: 6.00481706634543

Een momentje...
Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen

Deze website maakt gebruik van cookies. Lees meer over cookies in onze cookieverklaring.


Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens en zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Deze cookies zijn van aanbieders van externe content op deze website. Denk aan film, marketing- en/of tracking cookies.