Rijkswaterstaat is bezig met de planstudie voor een meestromende nevengeul om stuw Sambeek heen tussen Afferden en de Oude Maasarm Heijen. Daarbij worden verschillende onderzoeken en berekeningen uitgevoerd en krijgt het ontwerp vorm. Ook vindt er overleg plaats met direct belanghebbenden zoals mede-overheden en grondeigenaren.
Dit type geul is aan beide zijden aangetakt aan de Maas. Dit noemen we daarom een stuwpasserende nevengeul. Deze maatregel bij stuw Sambeek heeft de projectnaam 'Geul Ossenkamp' gekregen. Verderop op deze pagina vindt u meer uitleg over hoe zo'n geul werkt en waarom het waterleven in de Maas er baat bij heeft.
Stand van zaken
Over deze plannen is in 2023 volgens de Omgevingswet een zogeheten Kennisgeving Voornemen en Kennisgeving Participatie gepubliceerd in de Staatscourant. Daarmee werd de brede omgeving uitgenodigd om gedurende een bepaalde periode mee te denken over de oplossingsrichting.
Ook de maatregel Monding + geulen Heijense Leijgraaf in ditzelfde gebied viel onder deze Kennisgeving. Dat project doorloopt inmiddels een eigen besluitvormingsprocedure.
Momenteel vinden de laatste stappen van de planuitwerking voor Geul Ossekamp plaats. Als dat is afgerond en het ontwerp klaar is, wordt het ontwerp-projectbesluit ter inzage gelegd. Iedereen kan daar vervolgens gedurende een aantal weken op reageren door een zogenoemde zienswijze in te dienen. De verwachting op dit moment is dat het ontwerp-projectbesluit in de zomer van 2026 gepubliceerd.
Het maatregelgebied
Het maatregelgebied Geul Ossenkamp ligt op de rechteroever van de Maas langs stuw Sambeek, deels in de gemeente Gennep en deels in de gemeente Bergen. Het wordt aan de zuidkant begrenst door de Veerweg en aan de noordkant door de oude Maasarm.
Kaderrichtlijn Water
Door menselijke ingrepen in de afgelopen 150 jaar is de kwaliteit van het waterleven in en langs de Maas achteruit gegaan. Zo werd de rivier recht getrokken en haar oevers met steen vastgelegd. Hierdoor zijn veel van de oorspronkelijke planten en dieren die thuishoren in het riviersysteem verdwenen of komen nog maar in kleine aantallen voor.
Daarom werkt Rijkswaterstaat samen met andere partijen al geruime tijd aan natuurvriendelijke oevers, beekmondingen en geulen langs de Maas. Met als doel de kwaliteit van het waterleven te verbeteren. Een belangrijke basis daarvoor is de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW).
De opgave
De opdracht voor het maatregelgebied is het terugbrengen van leefgebied voor stromingsminnende dieren en planten die thuishoren in het riviersysteem van de Maas, maar daar nu ontbreken of nog maar beperkt voorkomen.
Rijkswaterstaat en ingenieursbureau Arcadis onderzoeken hiervoor hoe stromend water teruggebracht kan worden. Bijvoorbeeld door dus een stuwpasserende nevengeul van enkele kilometers lang om stuw Sambeek heen te leggen.
Hier profiteren vissen, planten en allerlei kleine waterdiertjes (macrofauna) van die van de stroming houden en nu nog maar weinig geschikt leefgebied hebben door het gestuwde karakter van de Maas. Ook kan hierdoor de (lokale) vismigratie verbeteren.
Lees meer over dit type KRW-maatregel in het Maatregelblad stuwpasserende nevengeulen Maas.
%20LR(1).jpg)
Rechts in beeld een deel van het maatregelgebied Geul Ossenkamp om stuw Sambeek heen. Foto: ©RWS_Flying Eye
Een eventuele meestromende nevengeul om stuw Sambeek heen zou aan noordzijde net onder de ingang van de oude Maasarm kunnen aantakken op de rivier. Foto: ©RWS_Flying Eye
Andere KRW-maatregelen in deze regio
In de gemeenten Gennep en Bergen spelen nog verschillende andere ecologische herstelprojecten langs de Maas: Monding Kleefse beek, Oude Maasarm Heijen, Geul Wellerlooi, Monding Looise Graaf, Oever Bergen-5, Oever Afferden-2 en Monding + geulen Heijense Leijgraaf. Actuele informatie hierover vindt u via de klikbare kaart op de riviertakpagina Maas op deze website.
Rijkswaterstaat gaat vanuit de Kaderrichtlijn Water ook aan de slag om de werking van de vistrap langs stuw Sambeek te verbeteren. Kijk voor meer informatie op de projectpagina Vistrap stuw Sambeek
Zo werken nevengeulen en vistrappen langs de stuwen in de Maas
Onderstaande animatie (video) laat in twee minuten zien waarom nevengeulen en vistrappen rond de stuwen in de Maas belangrijk zijn voor de waterplanten en -dieren die in de rivier thuishoren. Klik op het plaatje en de video start vanzelf.
Meer weten of vragen?
Algemene informatie over de maatregelen van Rijkswaterstaat voor ecologisch herstel van de Maas is te vinden op www.rijkswaterstaat.nl/maasoevers, via de nieuwsbrief en in deze brochure.
Neem bij andere vragen contact op met Rijkswaterstaat.